Betrokken
Hoge klanttevredenheid
Praktisch
Advies op maat
Vakkundig
Breed trainingsaanbod

Nieuw: Expertise en AI in één platform

Beschermde geografische aanduiding: zo kreeg de Limburgse vlaai de BGA-status

Sinds 16 januari 2024 heeft de Limburgse vlaai de status van beschermde geografische aanduiding (BGA). Dat betekent dat alleen vlaaien die aan vastgelegde productregels voldoen, deze naam mogen dragen. In dit artikel lees je wat een BGA inhoudt, hoe streekproducten erkenning krijgen in de EU en wat dit concreet betekent voor de Limburgse vlaai.

Limburgse vlaai die een beschermde geografische aanduiding heeft

De Europese Unie kent drie kwaliteitsregelingen voor typische landbouwproducten en levensmiddelen, vastgelegd in Verordening (EU) 2024/1143. Alleen producten die officieel erkend zijn, mogen het bijbehorende EU-logo voeren.

  • Beschermde Oorsprongsbenaming (BOB): dit geldt voor producten die sterk verbonden zijn met een specifiek gebied, waarbij de kwaliteit vooral voortkomt uit het unieke geografische milieu. Alle productiestappen moeten binnen dat gebied plaatsvinden.
  • Beschermde Geografische Aanduiding (BGA): hierbij is het verband met de regio minder sterk dan bij een BOB. Minimaal één stap van productie, verwerking of bereiding vindt plaats in het gebied. Het product dankt zijn bijzondere kwaliteit of reputatie aan deze oorsprong.
  • Gegarandeerde Traditionele Specialiteit (GTS): deze regeling gaat niet over herkomst, maar benadrukt traditionele productiemethoden of samenstellingen.

Het Unieregister van geografische aanduidingen is te raadplegen via eAmbrosia.

Hoe kreeg de Limburgse vlaai de BGA-status?

Het Koninklijk Provinciaal Verbond der Brood- en Banketbakkers, Suikerbakkers en IJsbereiders van Limburg vzw diende de aanvraag tot bescherming van de ‘Limburgse vlaai’ op 17 december 2021 in. Vervolgens diende Nederland en België de aanvraag gezamenlijk in bij de Europese Commissie. Dit leidde tot de inschrijving van de naam in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen.

Producteisen ‘Limburgse vlaai’

De beschermde status legt strikte regels op. Alleen vlaaien die hieraan voldoen, mogen de naam dragen:

  • Bereiding en bakken moeten plaatsvinden in Belgisch- of Nederlands-Limburg.
  • De korst is maximaal 1 cm dik.
  • Het deeg bevat geen kunstmatige smaakstoffen.
  • Alle onderdelen worden gebakken, zonder nabewerking of versiering na het bakken.
  • Er gelden minimale gewichten per diameter en type vlaai.
  • Op de verpakking moeten zowel het EU BGA-logo als het label “Limburgse vlaai” staan.

Bezwaar tegen de dagvers-eis

De diameter van de Limburgse vlaai is vastgesteld op minimaal 10 cm en maximaal 30 cm. In België zijn echter ook grotere vlaaiformaten. Deze voldoen niet aan de officiële BGA-regels en mogen daarom de beschermde benaming niet gebruiken. Om deze reden is een wijziging van het productdossier ingediend. Tijdens de bezwaarperiode werd echter géén bezwaar gemaakt tegen deze diametereis, maar tegen een andere eis. ‘De ‘Limburgse vlaai’ is een dagvers product en kan verpakt worden voor de onmiddellijke verkoop. De ‘Limburgse vlaai’ mag niet diepgevroren worden na het bakken’.

Grote bakkerijen die vlaaien leveren aan supermarkten vinden het lastig om aan deze dagvers-eis te voldoen. Daarom stelde bakkerij Goedhart Patisserie uit Panningen voor om de houdbaarheid te verlengen tot zes dagen. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur ging hier niet in mee en verklaarde het bezwaar ongegrond. Vooralsnog blijft de dagvers-eis dus van kracht. Producenten kunnen nog bezwaar indienen tot en met 19 september.

Indienen aanvraag productregistratie

Registratie als BOB of BGA levert het product erkenning en bescherming op. Voor het laten registreren van een productnaam als BOB of BGA moet de producent beginnen met het samenstellen van een gedetailleerd productdossier. Dit is inclusief omschrijving van het product, het geografisch gebied en de specifieke productieregels die het product onderscheiden. De producent moet de aanvraag onderbouwen met bewijs van de link tussen het product en het geografisch gebied. Zo citeerden Limburgse bakkers bijvoorbeeld een productbeschrijving gedateerd uit 1878.

Wanneer het dossier compleet is, dient de producent het in bij de nationale autoriteit van de lidstaat. In Nederland is dit de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Na controle en een nationale publicatieperiode waarin belanghebbenden bezwaar kunnen maken, stuurt de RVO de aanvraag door naar de Europese Commissie. De Commissie beoordeelt de aanvraag, publiceert deze in het Publicatieblad van de EU en opent een Europese inspraakperiode. Na verwerking van eventuele bezwaren neemt de Commissie een definitieve beslissing. Bij goedkeuring wordt de naam opgenomen in het Unieregister en mag het officiële EU-logo worden gebruikt.

Hulp nodig of meer weten?

Neem contact met ons op via [email protected], NL +31 (0)30 65 66 010 of BE +32 (0)3 616 08 69.

Terug naar overzicht

Blijf op de hoogte

Abonneer je op onze nieuwsbrief, onze maandelijkse blik op food en non-food kwaliteitsmanagement.